Powerful Learning: preface

In 2010 gaf Ken Robinson zijn inmiddels legendarische speech op TED. “Bring on the learning revolution” Hoewel me dat op het moment als muziek in de oren klonk, wist ik dat mijn ervaring in het onderwijs nog veel te pover was om hetgeen hij op komische en gevatte wijze met veel overtuiging bracht, in de praktijk te brengen. Hoewel… Vlak voor de grote uitdaging die ik samen met mijn 4de jaars zal aangaan vraag ik me af hoeveel ik nog nodig heb van het theoretisch en praktisch pakket dat ik me zo goed mogelijk heb trachten eigen te maken tijdens de lerarenopleiding.
In deze inleiding wil ik u vertellen waarom ik met het proefproject Powerful Learning van start ga, hoe het in grote lijnen in z’n werk zal gaan en wat ik er mee hoop te bereiken. En wanneer de testfase achter de rug is, hoop ik vol enthousiasme te mogen vertellen over de werkpunten en successen en over de toekomstplannen.

George is 15 jaar. Hij heeft het moeilijk met Engels. Vooral dan met de grammatica. George doet echt zijn best. Hij probeert zo goed mogelijk op te letten in de les zodat hij de uitleg van de leerkracht goed heeft gehoord. Dat moet, want alleen zo kan George de oefeningen in zijn werkboek maken, vanavond de belangrijke schooltaak op punten volbrengen én hopelijk morgen goed punten scoren op de toets die de leerkracht dadelijk zal aankondigen en op Smartschool zal zetten. Maar het lukt George niet altijd om mee te zijn. En dan heeft hij de uitleg niet helemaal gehoord. En weet hij ’s avonds niet wat hij moet doen. En buist hij natuurlijk weer op de toets van morgen. En wat met de herhalingstoets volgende week? Zal George erin slagen vooraleer het zo ver is om extra uitleg te vragen? En zal de leerkracht hiervoor tijd kunnen maken? Misschien is bijles een oplossing?  Maar da’s vaak zo duur… En of dat de motivatie ten goede zal komen?

Anna is 16 jaar. Ze is goed op school. Heel goed zelfs. Zo goed dat ze zich verveeld. Want Anna heeft maar één keer de uitleg nodig, en ze kan het. Ze hoeft op school niet echt hard te werken en thuis, tjah, alles is in een wip gestudeerd. De leerkracht zegt vaak dat ze zich een studiehouding moet eigen maken, toch zeker als voorbereiding op verdere studies! Ach… Anna redt zich wel zeker? Ze heeft veel hobbies. Dansen. Muziekschool. En jeugdbeweging. Op school is van al dat enthousiasme voor extraatjes niet veel te merken. Anna is moe. Ze doet nog maar net datgene wat moet en dan wacht ze wel weer tot de rest “bij” is. Maar of dat de motivatie ten goede komt?

We kennen George en Anna allemaal. Ze zitten wel in elke klas. En hoewel elke leerling zijn eigen profiel heeft, helt het vaak over naar één van de twee karakters. En da’s dan nog afhankelijk van het vak dat gegeven wordt. Al het gepalaver over het onderwijs ten spijt, maar wat willen we als school betekenen voor leerlingen in de 21ste eeuw? Blijven we wachten tot ministers en andere beleidsmakers ons een systeem voorkauwen of gaan we zelfs aan de slag? Ik heb besloten het laatste te doen en mijn gedachtengang uit te werken in een project.

Afgelopen vrijdag heb ik de leerlingen van 4A de nodige uitleg gegeven over het proefproject Powerful Learning. We namen samen op een drafje de visietekst door, die min of meer de werking samenvat:

Je werkt aan je eigen tempo. Je hoeft niet te wachten tot de anderen het begrepen hebben maar je moet ook niet alles ‘rushen’ om mee te kunnen met de rest van de klas.
Je werkt met multimedia à volonté. Nieuwe leerstof wordt aangebracht door websites, filmpjes, podcasts, screencasts, en je kan zo vaak en zo lang er naar luisteren/kijken als je wil. Ook voor luister- en leestoetsen beslis je zelf hoe veel luisterbeurten je nodig hebt… en kan je ook meteen ervaren of je vordering maakt of niet. De leerkracht begeleidt je hierin.
Taken en toetsen worden gemaakt op het moment dat jij er klaar voor bent. Akkoord, er is een vastgesteld minimum (curriculum) dat op het einde van de rit moet bereikt zijn, maar niemand houdt je tegen om net dat minimum te halen of een stap verder te zetten: een extra luisteroefening om punten op te halen, een presentatie voorbereiden voor de rest van de klas om je spreekhouding te verbeteren, etc. Zelfs als je een bepaald onderwerp niet schriftelijk maar mondeling wil afleggen, is dit bespreekbaar. De leerkracht heeft hier immers tijd voor. Hij kan flexibel omspringen met de aangeboden lestijden vermits er minder tijd in het ‘lesgeven’ hoeft gestoken te worden en des te meer in het ‘begeleiden’ en ‘bijsturen’.
Denk er wel aan dat voor Powerful Learning de toetsen en taken slechts dienen als ‘bewijzen’ van je kunnen. De ‘weg naar het kunnen’ is veel belangrijker! Zorg dat je de stof volledig beheerst en ga dan pas over tot taken en toetsen. Naar mijn mening kan je zo alleen maar positieve resultaten halen én gemotiveerd blijven om voort te doen!
Er kan altijd en overal geleerd worden. Je staat constant in verbinding met je leerkracht én medeleerlingen, bij je thuis, op de bus (indien je een smartphone of tablet hebt) én op school via de iPads. Dat allemaal dankzij het krachtige iTunesU-platform, Google Apps for Education, Showme, Smartschool, etc. Misschien is volgend jaar wel de aankoop van iPads via de school mogelijk?
Er is plaats voor co-teaching, peer-tutoring, etc. Moeilijke woorden? Ze betekenen gewoon dat jullie gerust aan mekaar mogen lesgeven. Voorbeeld: leerling x heeft het moeilijk met de Past Continuous Tense. X stuurt een bericht naar de hele klas via Google Hangouts of via Google Mail met de vraag of iemand anders het hem/haar eens kan uitleggen, want de screencast van de leerkracht voldoet niet voor X. De volgende les krijgt X uitleg van een medeleerling of, indien een computer thuis in de buurt is, doet X onmiddellijk een Hangout sessie met klasgenoot Y, die het haar online uitlegt, zelfs met webcam en schermdeling.
Succeservaringen opbouwen is het hoofddoel. Je ervaart dat je dit echter zelf in de hand hebt. En wanneer een mindere ervaring eens voorkomt, heb je alle tools ter beschikking om dat resultaat op te krikken. Maar dat vergt o.a. doorzettingsvermogen én de wil om de dingen aan te pakken en te erkennen dat fouten moeten kunnen gemaakt en geëvalueerd worden. En dat zijn volgens mij de basisbeginselen van creativiteit, de algemene ondertoon waarop powerful learning gebaseerd is. We creëren zo een krachtige leeromgeving waar creativiteit goed kan gedijen en aldus het hoogste en meest doeltreffende niveau van leren kan bereikt worden.