Dirk Bracke? Da’s de shit!

Als de leerkracht Nederlands vraagt om uit een verplichte boekenlijst wat literatuur te kiezen, wordt hier en daar al eens gezucht. Dat was niet anders bij Adil El Arbi, de veelbesproken jonge filmregisseur. Tot hij een boek van Vlaanderens beroemdste jeugdauteur in zijn handen kreeg. “Da’s de shit”, vertelde hij later in een mail aan de schrijver. En meteen is de toon gezet voor een interessante lezing voor onze ASO-leerlingen door niemand minder dan Dirk Bracke.

Het leven van een schrijver kent professioneel heel wat ups en downs. Hoewel de carrière van Dirk Bracke als succesvol mag beschouwd worden, krijgt de schrijver ook heel wat kritiek te slikken voor zijn manier van schrijven, zeker in de begindagen. De stijl van Bracke kan je misschien het best samenvatten als gericht op jongeren zonder een blad voor de mond. Het uur 0, de doorbraak voor Bracke, was het eerste niet-brave jeugdboek; een boek over sex tussen jongeren, aids én zonder happy end. De bakken kritiek zorgden er voor dat hij het schrijverschap haast liet varen. Gelukkig voor ons is dat niet gebeurd.

In het eerste deel van zijn lezing vertelt Dirk Bracke over de ervaringen die hij opdeed voor het schrijven van Het Engelenhuis, later treffend verfilmd door Hans Herbots. Om het jonge publiek te kunnen boeien, ontroeren en soms ook bij de keel grijpen, heb je een goed gefundeerde storyline nodig. Daarom trekt hij op regelmatige basis (en doet hij dat nu nog) naar Campus Beernem, een gesloten jeugdinstelling voor meisjes tussen 12 en 18 jaar. Dirk vertelt aan onze leerlingen hoe hij nauw betrokken raakt bij de verschillende fasen in het interneringsproces (hij bracht ook zelf een tijdje in een cel door) en dat incest, druggebruik en prostitutie veel voorkomende misdrijven zijn waarvoor de meisjes in Beernem terechtkomen. Hier en daar worden wenkbrauwen gefronst als Dirk een paar getuigenissen uit de doeken doet.

Maar het is niet al kommer en kwel waar Dirk het over heeft. Zo maant men hem tijdens een lezing in de kapel van de Gentse gevangenis aan om toch een korte pauze in te lassen. Tot zijn grote verbazing wordt deze ingevuld met een ‘knuffelmoment’, waarbij de activiteit van het knuffelen als best wel “verregaand” wordt geïnterpreteerd, als je begrijpt wat ik bedoel.

De manier waarop de film Black tot stand komt en het leven dat de film gaat leiden in de filmzaal en de media zijn ook op z’n minst opmerkelijk. Dirk vertelt in zijn eigen, gemoedelijke stijl over de ontmoeting met Hans Herbots en de mensen van productiehuis Caviar aan de voetgangerstunnel op Linkeroever in Antwerpen. Maar vooral over de mate waarin de jonge veelbelovende regisseur Adil El Arbi aan Dirk’s mouw blijft trekken om het script te mogen overnemen van Herbots… En dat uiteindelijk ook mag doen, met een aangrijpende film over de Brusselse stadsbendes tot gevolg.

Ook aan dit boek gaat uitgebreide research vooraf: praten met bendeleden, een politiepatrouille in een anonieme wagen vergezellen doorheen de krochten van onze hoofdstad, de gevangenis bezoeken waar haast bovennatuurlijke verhalen over gedetineerden én politiemensen niet op één hand te tellen zijn.

Gedurende honderd minuten loodst Dirk Bracke ons met zijn lezing doorheen een handvol markante gebeurtenissen uit zijn schrijversbestaan, doorspekt met persoonlijke anekdotes en hier en daar een luchtige grap. Tijdens de vragenronde achteraf vergeet ik mijn vraag te stellen. Ze luidt: “Ben je ooit bang geweest?”  Wil je nog eens terugkomen om die te beantwoorden?

Bedankt voor je bezoek, Dirk Bracke. We hebben genoten!