logo

Focus op motivatie

“Veel leerlingen leren op school omdat het moet (motivatie).”

Leerlingen die leren omdat ze het graag willen (autonome motivatie), leren diepgaander en zullen gemotiveerder uit zichzelf aan de slag gaan. Autonome motivatie zorgt voor meer inzet en welbevinden en dus betere leerresultaten op langere termijn.
We verhogen de autonome motivatie van onze leerlingen door op een autonomie-ondersteunende manier les te geven. Onze leerkrachten motiveren onze leerlingen door inspraak en keuzes toe te laten, alsook door het aanbieden van structuur in de vorm van duidelijke verwachtingen. Hierdoor voelen onze leerlingen zich competent.
We leggen de nadruk op de getoonde inzet en de mate waarin iedere leerling vooruit gaat. Onze leerkrachten monitoren die vooruitgang door toetsen te gebruiken als middel om inzicht te krijgen in het leerproces van de leerling en dus niet als doel op zich. We zetten op die manier in op een leergerichte aanpak (i.p.v. een prestatiegerichte aanpak) wat een belangrijke voorwaarde is om de autonome motivatie te verhogen.
We combineren structuur met autonomie-ondersteuning en een leergerichte aanpak en creëren zo voor al onze leerlingen optimale condities voor autonome motivatie.

Focus op leerproces

“Wanneer je de zelfsturing en het zelfvertrouwen van leerlingen wilt vergroten moet er meer aandacht zijn voor het leerproces en minder voor de leerprestaties.”

Wij leggen de focus op het leerproces door:

  • Leerdoelen zichtbaar te maken;
  • Leerlingen het eigenaarschap te geven van hun leerproces;
  • Groeigerichte feedback te geven.

Leerlingen leren beter als ze weten wat ze aan het leren zijn. We kijken daarom samen met hen naar het einddoel en bieden dan de bouwstenen aan die ze nodig hebben om dat doel te behalen. Aan de hand van succescriteria kunnen ze hun plaats in het leerproces bepalen en kunnen ze met de nodige coaching van de leerkracht zichzelf bijsturen.
Op deze manier stimuleren we de behoefte om te leren. Onze leerlingen krijgen de handvaten om eigen doelen te stellen en de keuzes te maken die daarbij horen. Via een leerlingcontact toetsen we af waar de leerlingen staan en bespreken we met hen de mogelijke groeiacties om hun weg in dat leerproces uit te stippelen.
In iedere fase van dat leerproces krijgen onze leerlingen groeigerichte feedback. We bieden hen een krachtige leeromgeving aan waarin ze zich veilig voelen en waarin de nadruk ligt op het opdoen van positieve leerervaringen. Door in te zetten op feedback tijdens het leerproces bereiken de leerlingen het vooropgestelde leerdoel.

Focus op evalueren om te leren

“Examens slokken te veel onderwijstijd op.”

We evolueerden van een testcultuur naar een evaluatiecultuur. We bieden gespreide en permanente evaluatie in de 1ste graad A-stroom en de gehele B-stroom. Frequente, permanente evaluatie zorgt er namelijk voor dat we sneller op de bal kunnen spelen, waardoor evaluatie véél meer kan renderen voor het leerproces. In de 2de en 3de graad ASO behouden we examens voor de richtingspecifieke vakken, de taalexamens werden vervangen door authentieke taaltaken.
Evalueren heeft zeker een functie als het over leren gaat. Zonder evalueren kan het onderwijsproces van de leerkracht en het leerproces van de leerling niet gestuurd worden. Via opdrachten, oefeningen, taken, toetsen, gesprekken met leerlingen etc. krijgen leerkrachten zicht op waar hun leerlingen staan in hun leerproces. Op basis van deze informatie kunnen we nieuwe leerinhouden laten aansluiten bij waar onze leerlingen staan. Bovendien biedt het dé ingang om heel gericht te differentiëren en te remediëren.

Focus op feedbackrapport

“Groeigerichte feedback geeft leerlingen positieve energie en waardevolle informatie voor leren, feedback laat het leerproces beter verlopen.”

Als school zijn we dan ook afgestapt van het traditionele rapport met punten en kiezen we bewust voor een feedbackrapport.
De primaire redenen waarom wij deze overstap maakten en leerlingen een feedbackrapport bieden:

  • Punten zijn momentopnames en weinig informatief. Onze kernopdracht is leerlingen doen groeien, punten zeggen niks over de groei die een leerling doormaakt. Een punt geeft weer hoe een leerling op een bepaald moment presteerde. Bovendien geeft een punt geen informatie over wat hij/zij kan doen om het resultaat te verbeteren.
  • Punten zijn abstract. Je kan een rapportcijfer van 7/10 halen voor wiskunde door een goede toets op machten van 8/10 en een slechte toets op breuken van 4/10. Toch staat er een 7/10 op je rapport.
  • Puntenrapporten bevorderen een testcultuur. Leerkrachten evalueren vooral via toetsen, niet via andere evaluatiemethodes(Breed evalueren). Op het einde van een trimester plannen leerkrachten nog vlug toetsen omdat ze een punt voor het rapport nodig hebben.
  • Door punten worden leerlingen vaak met andere leerlingen vergeleken in plaats te focussen op individuele groei. Wie heel erg zijn best doet, maar toch lager scoort dan klasgemiddelde of mediaan, krijgt het signaal niet goed genoeg te zijn. Daardoor kunnen leerlingen energie voor leren verliezen.

Als feedback enkel focust op wat leerlingen fout deden, dan krijgt de leerling weinig kennis over wat dan wél de goede oplossing of aanpak was. Deze manier van feedback is oppervlakkig en kan leerlingen het idee geven dat ze niet kunnen leren. En als feedback uitblijft, blijven leerlingen in het ongewisse over hoe ze hun resultaat kunnen verbeteren en meer autonomie kunnen verwerven. Voor leerprocessen is de evaluatie dus maar zo zinvol als de feedback die erop volgt.
Onze leerlingen leren heel wat uit de groeigerichte feedback op hun resultaten. Feedback geeft hen cruciale informatie over wat ze al goed deden (= Medal) en voor welke onderdelen ze groeiacties kunnen ondernemen om de doelen te behalen.(= Mission).

Focus op brede basiszorg

“Als je kijkt naar wat er is, zie je de talenten. Als je kijkt naar wat je mist, zie je de gebreken”

Alle leerlingen hebben recht op kwaliteitsvol, uitdagend en motiverend onderwijs. Als school zorgen we ervoor dat alle leerlingen zich kunnen ontplooien met aandacht voor mogelijkheden, talenten en specifieke onderwijsbehoeften. De brede basiszorg is van essentieel belang. Hoe beter de brede basiszorg uitgebouwd is, hoe meer kans dat in die brede basiszorg tegemoet wordt gekomen aan de onderwijs- en opvoedingsbehoeften van alle leerlingen en dat de zorg van leerling niet moet worden verhoogd of uitgebreid. Hiervoor is de pedagogische-didactische aanpak van het schoolteam heel belangrijk (principes van een krachtige leeromgeving).
Bij een brede basiszorg staat de reguliere werking in de klas centraal. De leerkracht doet ertoe en zijn aanpak kan in vele gevallen het verschil maken. Wat in de klas gebeurt, is nauw verbonden met de visie van de school.

We laten onze leerlingen tot leren komen door het creëren van een krachtige leeromgeving:

  • Onze leerkrachten hebben aandacht voor de totale ontwikkeling van elke leerling door een systematische opvolging. Snelle signalering en tijdige ondersteuning voorkomen dat eventuele problemen zich opstapelen.
  • Op onze school heerst er een veilig pedagogisch klimaat met aandacht voor een positief zelfbeeld, welbevinden en betrokkenheid van de leerlingen.
  • Een gestructureerd klassenmanagement en een flexibele klassenorganisatie maken het mogelijk om effectief om te gaan met verschillen in onderwijsbehoeften tussen leerlingen.
  • We creëren een leeromgeving die elke leerling in zijn leerproces ondersteunt: zorgen voor een positief, veilig en rijk leerklimaat, betekenisvol leren, voortbouwen op de aanwezige kennis, in een zinvolle context werken, interactieve en coöperatieve werkvormen gebruiken, ruimte maken voor zelfsturing en reflectie…
  • De manier van instructie geven is een element in de preventieve zorg. Een voorbeeld hiervan is het systematisch inbouwen van pre-instructie en/of verlengde instructie voor sommige leerlingen door de leerkracht.
  • We stellen hoge verwachtingen ten aanzien van alle leerlingen. Daarnaast is het ook nodig om de verwachtingen af te stemmen op de mogelijkheden en beperkingen van de verschillende leerlingen. De psychologische basisbehoeften autonomie, competentie en relationele verbondenheid zijn immers een krachtige drijfveer bij leren en ontwikkelen.

Focus op duidelijke grenzen en afspraken

“Als je wil dat iemand omhoog klimt, moet je er vooral niet bovenop gaan zitten”

Als school doen we elke dag opnieuw ons uiterste best om leerlingen te begeleiden in hun opgroeien als jongvolwassenen. We doen dit samen met ouders en indien nodig met externe instanties. De snelheid waarmee de maatschappij en de leefwereld van jongeren verandert ligt zeer hoog. Bijblijven en antwoorden bieden op vaak trend gebonden vragen zoals het gebruik van nieuwe sociale media, het omgaan met regels binnen verschillende samenlevingsvormen, de rol van de jongeren binnen allerlei structuren zoals het gezin, de school, de vriendengroep, … zien wij, naast de alledaagse lespraktijk, als een grote en belangrijke taak.

We implementeerden een transparant opvoedingsproject dat gebaseerd is op afspraken en consequenties.
Leerkrachten en leerlingen hebben in onderling overleg 16 afspraken geformuleerd om positief en respectvol samen te leven op school. Deze 16 afspraken hangen in alle klassen op en worden in het begin van ieder schooljaar toegelicht aan de nieuwe leerlingen en hun ouders.
Men voorkomt discussie en onderhandelingen, doordat dit systeem zo duidelijk en transparant is. Dit geeft onze leerkrachten en leerlingen een veilig gevoel. Het hele schoolteam handelt analoog volgens die afspraken.
De leerlingen voelen zich gerespecteerd. Aangezien ze het systeem kennen weten ze dat de leerkrachten consequent optreden wanneer afspraken overtreden worden. Leerkrachten benoemen het foute gedrag en de gevolgen binnen het systeem, terwijl ze rustiger kunnen blijven ten aanzien van de leerling als persoon.